Het sleulbeen. De clavicula.
Het sleutelbeen is het bot dat je schouder verbindt met je borstkas en ervoor zorgt dat je arm vrij en krachtig kan bewegen. Het schouderblad moet kunnen steunen óp het sleutelbeen als de arm omhoog gaat.
Gebroken sleutelbeen.
Hij zag zichzelf nog zo fietsen.
Twee handen aan het stuur. Zo’n lekkere na-zomeravond. Je weet wel: de lucht ruikt anders, de zomervakantie is voorbij en het fietsseizoen krijgt z’n laatste mooie weken.
Zijn vriendin riep hem nog na:
“Vergeet je STRAVA niet aan te zetten!”
Maar hij zat al op de fiets.
Die na-zomer werd toch een stuk minder actief dan gehoopt.
Een valpartij gooide roet in het eten. Op de spoedeisende hulp werd het snel duidelijk:
Sleutelbeen gebroken. Flink ook.
Fysiotherapie bij een gebroken sleutelbeen na een operatie.
In veel gevallen hoeft een sleutelbeenbreuk niet geopereerd te worden. Dat noemen we een conservatief beleid. Moeilijk woord voor: tijd, rustig opbouwen volgens instructies en soms wat hulp van een schouderfysio. Meestal komt het dan goed.
Deze casus was net even anders.
De breuk was zo stevig dat de kans klein was dat het zonder operatie goed zou komen.
Daarom werd het bot met een plaat aan elkaar gezet.
En dan is fysiotherapie handig om samen met jou te zorgen voor een goed herstel.
Daar zit je dan. Arm de sling. Blauwe plek op je schouder. Maar ook : gemotiveerd om weer te kunnen fietsen.
Dat vind ik altijd een interessant moment.
Als fysio ben ik geneigd te denken in herstel van weefsel, botgenezing en belastbaarheid. Maar de patiënt tegenover mij heeft daar maar weinig interesse in. Die wil eigenlijk maar één ding weten:
“Wanneer mag ik weer voluit fietsen?”
Logische vraag. Alleen: ik heb geen glazen bol. Wel een idee. Geen exacte datum.
Fietsen doe je met je benen. Niet zozeer met je schouder. Als iemand een TACX heeft of abonnement op de sportschool kan je wat mij betreft vanaf week 1 al op die fiets stappen, zolang de arm maar beschermd blijft. Dus niet leunen op het stuur etc.
Om buiten voluit te gaan fietsen hebben we wel wat meer vermogen van de schouder nodig. Leunen op het stuur, een flinke hobbel opvangen en natuurlijk sturen.
In het begin van de revalidatie richten we ons vooral op bewegingen van het schouderblad en de rest van het lichaam. Het operatiegebied zelf moet eerst herstellen, want daar is nogal wat gebeurd.
Langzaam maar zeker zie je dat de schoudergordel — zo noemen we het geheel van sleutelbeen, schouderblad en bovenarm — weer wat soepeler wordt. En daarmee ook mobieler en sterker.
We werken niet met één einddatum, maar met checkpoints:
- Het operatiegebied moet rustig worden en de pijn moet afnemen
- Schouderblad- en nekoefeningen, met bescherming van het operatiegebied
- Starten met conditie- en krachttraining voor de rest van het lijf
- De arm weer voor- en zijwaarts optillen tot 90 graden
- Zorgen voor een goede samenwerking tussen schouderkop en schouderblad
- Bovenhands trainen richting volledige mobiliteit
- Leren omgaan met krachten van buitenaf
Bij dat laatste draait het niet alleen om de schouder. Juist de samenwerking met de romp en benen is belangrijk.
De fietser uit dit verhaal zat na 4 maanden weer op de fiets. Dit leek het chirurgisch-team de veiligste tijd-spanne.
Zijn STRAVA–statistieken worden weer verpletterd.
En stiekem is hij ook blij met zijn TACX. Want met winters weer kun je prima blijven fietsen, zonder extra risico op een gebroken sleutelbeen.
Benieuwd hoe fysiotherapie bij verschillende schouderklachten er in de praktijk uitziet?
Op ons Instagram-kanaal delen we regelmatig oefeningen en voorbeelden:
www.instagram.com/fysiovogelzang
GIJSBERT VOGELZANG
